3 yếu tố quyết định quá trình lột xác của tôm

Tôm là một loại giáp xác có lớp vỏ cứng bên ngoài gọi là kitin. Trong quá trình sinh trưởng, tôm phải thay vỏ để tăng trọng lượng và kích thước cơ thể. Khi tôm tích lũy đủ chất dinh dưỡng, nó sẽ:
Protein, khoáng chất, vitamin… Tôm lột xác tăng trọng. Tôm được “đổ nước” rồi cúi xuống để lộ lớp vỏ già. Đối với tôm khỏe, thời gian lột xác chỉ từ 5-7 phút. Vỏ mới cứng lại trong 1-2 ngày đối với tôm lớn và 1-2 giờ đối với tôm nhỏ. Chu kỳ lột xác của tôm lặp đi lặp lại nhiều lần trong mùa sinh trưởng. Điều này còn được gọi là “chọn lọc tự nhiên”. Tôm không qua được giai đoạn quan trọng này sẽ bị loại bỏ. Tôm thường lột xác vào khoảng 10 giờ tối. 

Ảnh mình họa tôm đang lột xác

Các yếu tố quyết định đến quá trình lột xác của tôm

1. Yếu tố dinh dưỡng

Chế độ ăn là yếu tố chính ảnh hưởng đến quá trình lột xác ở tôm. Khi tôm bị thiếu chất dinh dưỡng, chúng không có đủ chất để lấp đầy vỏ khiến vỏ tôm bị vỡ và không thể lột xác. Ngoài ra, người nuôi cá cần cung cấp thêm các khoáng chất cần thiết giúp tôm chuyển hóa vỏ tốt hơn. Nên bổ sung canxi, vitamin, men tiêu hóa… để tôm tái tạo vỏ mới nhanh hơn. 

2. Các yếu tố môi trường

Độ pH là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng đến quá trình lột xác của tôm. Một ao nuôi tôm lột tốt có giá trị pH từ 7,5-7,9.

 Oxy hòa tan: Tôm lột xác cần nhiều oxy. Người nuôi cần đảm bảo mức oxy hòa tan trong ao luôn ở mức khoảng 5-6 mg/L trong suốt quá trình lột xác.

 Độ mặn: Tôm vốn chứa nhiều muối, giàu khoáng chất nên dễ bóc vỏ, nhanh cứng. Ao không đủ khoáng rất khó lột và vỏ trở nên mềm. Vì vậy, ao nuôi tôm có độ mặn thấp cần được bổ sung khoáng chất thường xuyên.
Độ kiềm: Độ kiềm nên được giữ ở mức trên 120mg/L trong suốt quá trình tăng trưởng của tôm. 

3. Yếu tố bệnh lý

Khi nuôi tôm, các bệnh như nấm, tảo và ký sinh trùng có thể làm chậm hoặc thậm chí ngăn chặn quá trình lột xác của tôm. Cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh tật là:

Quản lý tốt môi trường vi sinh ao nuôi, ổn định mật độ tảo và tạo màu xanh nhạt có lợi trong ao nuôi. Thay nước thường xuyên để xử lý vật chất dư thừa dưới đáy ao. Ổn định các yếu tố oxy, kiềm và pH trong ngưỡng thích hợp. Thường xuyên bổ sung vitamin và khoáng chất để tăng tính đàn hồi và chống va đập, kích thích tôm thay vỏ và lột xác nhanh. Đồng thời thức ăn đảm bảo chất lượng, đầy đủ dinh dưỡng, không bị nấm mốc giúp tôm tăng trọng tối ưu. 

Ưu điểm làm cứng vỏ cho tôm.

Trước khi thả nuôi tôm giống phải thả nuôi đúng thời vụ và chuẩn bị môi trường nước để quá trình lột xác diễn ra thuận lợi. Các biện pháp như tăng nước, kích thích quạt và sản xuất oxy để tăng nồng độ oxy trong ao được sử dụng để cung cấp kích thích trong chu kỳ trước khi lột xác. Mặt khác, thức ăn dư thừa, chất thải và thức ăn thối rữa góp phần làm ô nhiễm đáy ao, sinh ra nhiều khí độc như H2S, NO2 và NH3, làm chậm quá trình lột xác của tôm. Điều kiện nuôi không đảm bảo nên tôm dễ mắc các bệnh như mốc, tảo gây khó khăn cho quá trình lột xác.
Trong và sau khi lột xác, cơ thể tôm thường dễ bị tổn thương cơ học và dễ bị các loài khác tấn công. Vì vậy, cần đặc biệt chú ý đến lượng tôm tồn kho vào thời điểm này trong năm. Tất cả các loại giá thể nên được thêm vào ao để trốn tránh và ở lại trong quá trình phân tách để giảm tỷ lệ tấn công và thất thoát. Tốt nhất là bó chúng thành bó hàng rào.
Tuy nhiên, khi tôm lột xác, người nuôi cần theo dõi các dấu hiệu bất thường thường gặp như tôm lột xác hàng loạt do thân bị tổn thương, sinh vật bám trên vỏ, lượng thức ăn trong thân tăng đột biến vài ngày trước khi lột xác… Ngoài ra còn có Kết quả là dẫn đến tôm phát triển không đồng đều. Trong trường hợp này cần thay một phần nước ao nuôi và sử dụng thuốc diệt nấm ngoại sinh đồng thời xử lý nước bằng chế phẩm vi sinh và bổ sung dinh dưỡng cho ao nuôi.Có thể kích thích lột xác tôm bằng hoạt chất saponin rotenone ở mực nước là 5 g/m3. Ngoài ra, sốc mặn, sốc nhiệt, thay nước ao… cũng là những biện pháp cải thiện chất lượng nước và khuyến khích tôm lột xác. 

Khi tôm trong thời kỳ lột xác còn rất yếu và dễ mắc bệnh, bà con cần bổ sung thêm khoáng chất và vitamin C để tôm khỏe mạnh, sử dụng thức ăn uy tín để tôm có dinh dưỡng hợp lý, trong suốt mùa sinh trưởng nên thường xuyên sử dụng men vi sinh trong nuôi trồng thủy sản để xử lý chất ô nhiễm ao nuôi và kiểm soát tảo độc phát triển. 

Nguyễn Trang

See all author post

Leave a Comment

Your email address will not be published.

X