Vai trò của khoáng trong nuôi trồng thủy sản

Tôm cần khoáng chất để tăng trưởng và phát triển. Những khoáng chất này có thể được lấy từ thức ăn và nước ao. Đặc biệt đối với tôm thẻ chân trắng, đây là vấn đề giống và đòi hỏi lượng khoáng rất cao, nhất là trong giai đoạn lột xác (do nuôi mật độ cao có thể lên đến 150-300 con/m2).
Vậy những khoáng chất này là gì và phương pháp bổ sung khoáng chất cho tôm như thế nào? Mời các bạn theo dõi bài viết ngắn dưới đây. 

Phân loại vai trò của khoáng sản
Khoáng là tên viết tắt của một nhóm chất cần thiết cho tôm khi thiếu khoáng sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tôm nuôi. Hiện nay, các chuyên gia phân loại khoáng sản thành hai loại:
Khoáng vi lượng (Cu, Fe, Mn, Ni,…) và khoáng đa lượng (Ca, P, L, Mg,…). Các khoáng chất được coi là cần thiết cho nuôi tôm là:
Fe (sắt), Ca (canxi), Cu (đồng), P (phốt pho), Mg (magiê), K (kali), Zn (kẽm)… Mỗi khoáng chất đóng một vai trò khác nhau. 

Vai trò của Ca và P:
Ca đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu, chức năng cơ, dẫn truyền thần kinh, điều hòa thẩm thấu… còn P đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển hóa năng lượng, tăng trưởng và duy trì độ pH ổn định trong cơ thể tôm, được coi là thành phần quan trọng không thể thiếu góp phần hình thành vỏ kitin.
Vai trò của Na, Cl, K:
Các khoáng chất như Na+, Cl- và K+ tham gia vào quá trình điều hòa áp suất thẩm thấu nội bào và hoạt động của các enzym. Na+ ảnh hưởng đến việc truyền các xung thần kinh cơ. K+ đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa. Do đó, thiếu K+ có thể khiến tôm gầy yếu, chán ăn, thậm chí chết. Vai trò của Fe:
Nó là một thành phần của huyết sắc tố và tham gia vào quá trình vận chuyển máu và hô hấp ở cá. Cá có thể hấp thụ sắt từ môi trường nhưng nếu muốn bổ sung thì nên chọn loại muối có chứa ion sắt 2+ để cá dễ hấp thu. Thiếu sắt làm giảm số lượng hồng cầu và gan cá chuyển sang màu vàng.
Vai trò của Ma:
Là chất xúc tác trong nhiều phản ứng quan trọng trong hệ thống enzym. Tôm và cá dễ dàng hấp thụ Mg từ môi trường nước. Thiếu Mg gia súc giảm ăn và tăng tỷ lệ chết.
Vai trò của Cu:
Là thành phần của hemocyanin, có vai trò vận chuyển máu, hô hấp ở tôm và góp phần hình thành sắc tố melanin, Cu có thể hấp thụ từ môi trường và bột cá.
Vai trò của Kẽm:
Kẽm giúp tăng cường khả năng vận chuyển CO2 ở động vật thủy sản và kích thích bài tiết hydro clorua (HCl). Thiếu kẽm vật nuôi làm giảm sinh trưởng và suy giảm khả năng sinh sản.  

Công nghệ hỗ trợ khoáng chất cho tôm của Hoa Kỳ
Trong thủy sản, khoáng chất góp phần hình thành bộ xương ngoài và cân bằng áp suất thẩm thấu. Khoáng chất là những khối xây dựng của mô truyền các xung thần kinh và co cơ. Khoáng chất đóng vai trò là khối xây dựng thiết yếu cho enzyme, vitamin, hormone, sắc tố, chất đồng vận chuyển trong quá trình trao đổi chất, chất xúc tác và kích hoạt enzyme.

Ở tôm, lớp vỏ cutin của tôm có thành phần chủ yếu là CaCO3, một lượng nhỏ Mg, P, S. Tôm có thể hấp thụ trực tiếp khoáng chất từ ​​môi trường nước thông qua việc uống và hấp thụ mang. Vì vậy, việc bổ sung khoáng trực tiếp vào nước để bù lại lượng khoáng bị mất đi trong quá trình lột xác của tôm là vô cùng quan trọng. Việc bổ sung khoáng chất vào thức ăn phụ thuộc vào khả dụng sinh học của các khoáng chất này trong môi trường nước. Đó là, nếu khoáng chất có nhiều trong môi trường nước, thì việc bổ sung chúng vào chế độ ăn uống là vô ích. Tuy nhiên, nếu tôm sống trong môi trường có độ mặn từ 4% trở xuống thì việc bổ sung 5-10 mg K+/L và 10-20 mg Mg2+/L sẽ đảm bảo tôm tăng trưởng bình thường và tỷ lệ sống cao.

Các loài thủy sản có thể hấp thụ hoặc bài tiết khoáng chất trực tiếp từ môi trường nước, thông qua mang và bề mặt cơ thể của chúng, hoặc bằng cách thêm chúng vào thức ăn của chúng, và chúng thay đổi tùy theo quy định thẩm thấu và độ mặn.Khoáng chất phụ thuộc nhiều vào nồng độ khoáng chất của tôm môi trường nước nuôi.

Nuôi với nồng độ muối thấp tạo ra sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ thể và môi trường bên ngoài, tự động hút nước từ mang và ruột. Tôm khó lấy muối khoáng hòa tan trong nước nên phải bổ sung khoáng trực tiếp vào thức ăn. Môi trường bên ngoài có thể đáp ứng đủ Na+ và Cl- trong cơ thể tôm. Mặt khác, K+ thường bị thiếu hụt và phải được cân bằng khi nuôi tôm với hàm lượng natri thấp. Bổ sung khoảng 1% vào thức ăn là đủ nhu cầu hàm lượng K+. Tuy nhiên, tác dụng của K+ chưa rõ ràng và ít được quan tâm trong quá trình nuôi.  

Tôm nuôi ở vùng nước mặn không cần bổ sung Ca. Trong khẩu phần ăn của tôm, lượng phốt pho sử dụng là 1-2%. Tỷ lệ Ca trong khẩu phần không được vượt quá 2,5%, vì Ca có thể làm giảm khả năng cung cấp của P. Do nước biển thường có hàm lượng Mg rất cao (~1350 mg/l) nên hàm lượng Mg này thường được tôm thẻ chân trắng bài tiết ra ngoài dẫn đến hàm lượng Mg trong máu thấp hơn so với môi trường bên ngoài. Vì vậy, tôm thẻ chân trắng có thể không cần bổ sung Mg trong thức ăn của chúng. 

Nguyễn Trang

See all author post

Leave a Comment

Your email address will not be published.

X